Ερασιτεχνική αστρονομία

Το blog ενός αστροπαρατηρητή

Ο Κρόνος στο θαμπόγυαλο

Η φωτογράφηση των πλανητών ήταν μια φοβερά δύσκολη υπόθεση. Οι μικροί τους δίσκοι χρειάζονταν τεράστια μεγέθυνση για να έχουν ικανοποιητικές διαστάσεις στο αρνητικό. Η κλασσική μέθοδος ήταν να την επιτυγχάνουμε με προσοφθάλμια προβολή. Ένας μικρός σωλήνας πίσω από τον προσοφθάλμιο και τοποθέτηση της φωτογραφικής μηχανής στο πίσω μέρος του. Έτσι επιτυγχάνονταν το ικανοποιητικό μέγεθος του ειδώλου στο αρνητικό. Όμως παραμόνευαν οι δυσκολίες… Οι χρόνοι έκθεσης ήταν μεγάλοι και η θάλασσα από αέρα που περιβάλλει τον πλανήτη μας θόλωνε τα είδωλα με τις συνεχείς σχεδόν αναταράξεις της. Οι φωτογραφίες στις περισσότερες των περιπτώσεων ήταν απογοητευτικές. Ο αστροφωτογράφος τράβαγε ένα ολόκληρο φιλμ προσευχόμενος να έχει 2-3 καλές φωτογραφίες. Με την έλευση της ψηφιακής τεχνολογίας το πρόβλημα λύθηκε με τη λήψη βίντεο και επίθεση των καλύτερων εικόνων. Μικρά τηλεσκόπια έβγαζαν φωτογραφίες που δεν μπορούσαν να βγάλουν ούτε αστεροσκοπεία μερικά χρόνια πριν…

Πρέπει κανείς να δοκιμάσει την παλιά τεχνική για να εκτιμήσει τις φωτογραφίες πλανητών που βλέπει σε παλιά βιβλία.

Τις προάλλες παρατηρούσα τον Κρόνο με τους δακτυλίους του να κλείνουν σιγά σιγά πια. Σκέφτηκα να δοκιμάσω την παλιά τεχνική… Η Nikon F-801 είχε μια στάση ακόμα στο φιλμ. Η διάταξη προσοφθάλμιας προβολής για το παλιό διοπτρικό Vixen 80mm f/11.4 ετοιμάστηκε. Στόχευση του Κρόνου… το είδωλό του στο θαμπόγυαλο της μηχανής αμυδρό, η εστίαση δύσκολη σε εστιακό λόγο f/100. Εστίαση σε διπλανό αστέρι.. αργή και προσεκτική κι ύστερα στόχευση του Κρόνου πάλι.  Το τηλεσκόπιο ζυγίστηκε σωστά για το πρόσθετο βάρος η οδήγηση ελέγχθηκε και η μαύρη κάρτα μπήκε μπροστά στο φακό. Πάτημα του ηλεκτρονικού ντεκλανσέρ στο «Β» μερικά δευτερόλεπτα  να καταλαγιάσουν οι όποιοι κραδασμοί και αφαίρεση της μαύρης κάρτας. Μέτρημα από μνήμης 1000 και 1, 1000 και 2… έως 1000 και 8. Οκτώ μακρόσυρτα δευτερόλεπτα. Επανατοποθέτηση της κάρτας μπροστά στο φακό και κλείσιμο του κλείστρου. Το αποτέλεσμα την άλλη μέρα που εμφάνισα το φιλμ. Ανάμεσα στις οικογενειακές φωτογραφίες και στα τοπία ένα μικρό είδωλο του άρχοντα των δαχτυλιδιών. 

Ο Κρόνος σε φιλμ

Μερικά χρόνια πριν θα θεωρούνταν αρκετά καλή φωτογραφία όχι πια σήμερα, μια μικρή webcam την ξεπερνάει εύκολα. Όμως είναι όμορφο να δοκιμάζεις τις μεθόδους των περασμένων γενεών… να βλέπεις τον Κρόνο στο θαμπόγυαλο

Advertisements

Τετάρτη, Μαρτίου 12, 2008 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | , , | 1 σχόλιο

Go piggyback!

Η αστροφωτογραφία φαντάζει πολύπλοκη, δύσκολη και δαπανηρή υπόθεση σε πολλούς… αυτό είναι η μισή αλήθεια. Η αστροφωτογραφία μπορεί να είναι από όσο φτηνή και απλή θέλουμε (μηχανή σε τρίποδα και λήψη αστροϊχνών) έως όσο ακριβή και πολύπλοκη θέλουμε (ψυχόμενες CCD κάμερες, λήψεις με φίλτρα σύνθεση χρώματος στον υπολογιστή).

Ως φιλοσοφία μ αρέσουν οι απλές λύσεις γι αυτό προτιμώ να ασχολούμαι με την παράλληλη φωτογράφηση γνωστή και ώς «piggyback».

Η τεχνική είναι απλή: η φωτογραφική μηχανή με τον φακό της προσαρμόζεται πάνω σε ένα τηλεσκόπιο που βρίσκεται σε ισημερινή βάση με μοτέρ παρακολούθησης της κίνησης του ουρανού ή και απευθείας στην βάση.

Διάφραγμα τελείως ανοιχτό ή ένα «στοπ» κλεισμένο αν έχουμε υπερβολικό βινιετάρισμα, ταχύτητα Β και ένα ντεκλανσερ που κλειδώνει. Παίρνουμε εκθέσεις μερικών λεπτών και έχουμε ωραία πορτραίτα μεγάλων περιοχών του ουρανού.

Αυτό έκανα εχτές στον Άκοβο Αρκαδίας. Η παλιά έμπιστη Kiev 4A φορτώθηκε με φιλμ Konica 1600 το οποίο προμηθεύτηκα δωρεάν μιας και είχε λήξει, η μηχανή μπήκε σε κεφαλή ball and socket πάνω στην βάση EQ3-2 και άρχισε η περιπέτεια της φωτογράφισης piggyback.

Οι φακοί τρεις διαφορετικοί 35mm f/2.8 για εκθέσεις 5-6 λεπτών, 50mm και 85mm f/2 για εκθέσεις των 3 λεπτών.

Φωτογραφήθηκαν μεγάλα κομμάτια του ουρανού σε Τοξότη, Ασπίδα, Κύκνο, Κασσιόπη και Ανδρομέδα. Ως γνήσιος ανυπόμονος πήγα στο φωτογραφείο και ζήτησα να κοπεί το φιλμ να εμφανιστούν όσες είχα βγάλει κατά την διάρκεια 1,5 ώρας αστροφωτογραφική συνεδρία. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά!

Ας δούμε μερικά από αυτά:

Τσαγιερα του Τοξότη

 Η γνωστή «Τσαγιέρα» του Τοξότη. Φακός 50mm f/2 τελείως ανοιχτός. Κάτω δεξιά διακρίνεται η φωτορύπανση της Καλαμάτας, 20 χιλιόμετρα μακριά σε ευθεία γραμμή. Στην φωτογραφία διακρίνονται πολλά αντικείμενα Messier.

Ο φακός της τηλεμετρικής φωτίζει πολύ καλά όλο το καρέ 24×36 του φιλμ, δεν διακρίνεται βινιετάρισμα!

Κύκνος

 Στον Κύκνο διακρίνονται το νεφέλωμα «Βόρειος Αμερική» αριστερά, τα νεφελώματα γύρω από τον γ Κύκνου στο κέντρο και στο κάτω δεξί μέρος της φωτογραφίας και ένα ίχνος του νεφελώματος του «Πέπλου» (Veil) το οποίο ώς γνωστόν σχηματίστηκε απο την έκρηξη κάποιου υπερκαινοφανούς (supernova) αρκετές χιλιάδες χρόνια πριν.

Ο φακός ήταν ο 85mm f/2 και η έκθεση 3 λεπτά. Ήταν η πρώτη φορά που αστροφωτογράφησα με αυτόν και τον 35mm f/2.8.

Σειρά είχε η Ανδρομέδα με τον περίφημο γαλαξία της (Μ31, great Andromeda Nebula).

Σε δύο εκδοχές με τον 85mm f/2 έκθεση 3 λεπτά και 35mm f/2.8 έκθεση 6 λεπτά.

Η Ανδρομεδα ανατελλει

Η κορυφογραμμή είναι θολή λόγω κίνησης της ισημερινής βάσης για παρακολούθηση του ουρανού. Στην φωτογραφία

«έγραψε» κι ένας διάττοντας κάτω αριστερά από τον γαλαξία της Ανδρομέδας.

Λήψη με φακό 35mm

Στην λήψη με τον ευρυγώνιο φακό των 35mm έχει καταγραφεί όλος ο αστερισμός της Κασσιόπης αριστερά.

Οι φωτογραφίες σκαναρίστηκαν με το φτηνό HP3200c και τις επεξεργάστηκα λίγο με το IrfanView. Ομολογουμένως η φωτογράφηση piggyback είναι εύκολη και διασκεδαστική, πιθανότατα τον εξοπλισμό τον έχετε ήδη. Γι αυτό την επόμενη φορά που θα βρεθείτε σε σκοτεινό ουρανό… GO PIGGYBACK!

Σάββατο, Ιουλίου 21, 2007 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | 3 Σχόλια

Hurray for the summer!

Μετά τον αλλοπρόσαλο καιρό επιτέλους μια καλή βραδιά! Καιρός για εξόρμηση παρατήρησης μετά από αρκετό καιρό.

Με τον φίλο Παναγιώτη εξορμήσαμε στο γνωστό μέρος του Άκοβου Αρκαδίας. Μαζί μας το 10″ dobsonian του Παναγιώτη

και το βαλιτσάκι μου με τα προσοφθάλμια ώστε να πάμε με ένα αυτοκίνητο.

Άφιξη στήσιμο του εξοπλισμού και άπλωμα χαρτών με δίπλα το βιβλίο «The Night Sky observer’s guide».

Η παρατήρηση ξεκίνησε με την εκτίμηση λαμπρότητας του μεταβλητού μακράς περιόδου S Βοώτη. Αρκετά λαμπρός εκτιμήθηκε

στο 9.6  μέγεθος.

Μιά ματιά στο βιβλίο και στόχος ένα πλανητικό νεφέλωμα στον Δράκοντα, όχι το πασίγνωστο «Μάτι της γάτας» NGC6543

αλλά το αμυδρό NGC6742  κοντά στην κεφαλή του Δράκοντα. Ο Nagler 11mm μαζί με O-III τοποθετήθηκε στον εστιαστή, εντοπισμός του πεδίου με προσεχτικά αστροάλματα και νάτο! Ένα αμυδρό δισκάκι, κοντά σε έναν αστέρα 9ου μεγέθους. Ορατό και χωρίς το Ο-ΙΙΙ.

Καταγράφηκε το «τρόπαιο» και συνεχίσαμε σε κάτι πολύ πιο δύσκολο τον γαλαξία IC2574 στην Μεγάλη Άρκτο.

Ο γαλαξίας αυτός ανήκει στην ομάδα γαλαξιών των Μ81-82 αλλά είναι πολύ αμυδρότερος. Ανάμεσα στους προαναφερόμενους γαλαξίες και στον μεταβλητό R Μεγάλης Άρκτου.

Το HNsky τον δίνει 10.2 μέγεθος με διαστάσεις 15×8′ (γκλουπ! τεράστιος και αμυδρός!).

Αλλαγή προσοφθαλμίου με τον Koenig 24mm, στόχευση της θέσης του και νάτος! Μια τεράστια μακρόστενη θαμπάδα στο πεδίο! WoW! Μου θύμισε μια αμυδρότερη εκδοχη του γαλαξία του Barnard (NGC6822) στον Τοξότη.

Άλλο ένα τρόπαιο στην συλλογή! IC2574 ή Coddington’s galaxy.

Χαλάρωση με το Μ101 και το Μ51 στο οποίο διακρίνονταν αμυδρά σπείρες και ώρα για μια βουτιά στην Αλεπού,

μια σύντομη ματιά στο εντυπωσιακό Μ27 και άνοιγμα του βιβλίου για εντοπισμό δύο δύσκολων στόχων.

Πρώτα το πλανητικο NGC6842  νάτο στο πεδίο του Nagler 11mm με φίλτρο UHC-S!

Ώρα για άλλον ένα στόχο στην Αλεπού το νεφέλωμα εκπομπής NGC6813 κοντά στον Albireo.

Ορατό με το ίδιο προσοφθάλμιο σαν μια μικρή θαμπάδα, γνωρίζοντας την θέση του το είδαμε και αφαιρώντας το φίλτρο.

Η ώρα είχε περάσει και είπαμε να δούμε τον τελευταίο στόχο της βραδιάς, πλανητικό νεφέλωμα NGC7048 στον Κύκνο.

Εύκολο με τον Nagler και το O-III, όμοφο δισκάκι ομοιόμορφης λαμπρότητας.

Πριν μαζέψουμε μια ματιά στον Δία για επιστέγασμα της πρώτης καλοκαιρινής (ημερολογιακά) παρατήρησης, φυσικά θα

ακολουθήσουν πολλές άλλες!

Ζήτω το μακρύ αστρονομικό καλοκαίρι!

Τρίτη, Ιουνίου 12, 2007 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | Σχολιάστε

Messier Marathon Man!

Τον 18ο αιωνα εζησε στην Γαλλια ο Charles Messier, αστρονομος με ειδικοτητα το κυνηγι κομητων. Καθε τοσο ομως εβλεπε στον ουρανο αντικειμενα με νεφελωδη οψη που εμοιαζαν με τους αγαπημενους του κομητες. Ετσι αποφασισε να τα καταγραψει σε εναν καταλογο ωστε οι μελλοντικοι κυνηγοι κομητων να μην μπερδευονται. Φυσικα ο Messier δεν ηταν σε θεση να γνωριζει ποσο σπουδαιοτερα σε σημασια ηταν τα αντικειμενα αυτα απο τους απλους κομητες του ηλιακου μας συστηματος.

Charles Messier

Ο W. Herschel αργοτερα εφτιαξε τον δικο του καταλογο αντικειμενων με νεφελωδη οψη, ομως απο σεβασμο δεν εδωσε σε κανενα αντικειμενο που ειχε ηδη καταγραψει ο Messier αριθμο στον δικο του καταλογο. Τα αντικειμενα του καταλογου του Messier μαζι με καποιες προσθηκες ειναι 110 (ακριβεστερα ισως 109 με διπλη καταγραφη του Μ101). Στην δεκαετια του 70 καποιοι στις ΗΠΑ παρατηρησαν πως ετσι οπως ειναι δισκορπισμενα στον ουρανο ειναι δυνατον σε καποια ασεληνη νυχτα κοντα στην εαρινη ισημερια να τα παρατηρησει κανεις ολα σε μια νυχτα! Ο αειμνηστος W. S. Houston εγραψε στο Sky and Telescope σχετικα και σιγα σιγα ολο και περισσοτεροι ερασιτεχνες αντιμετωπιζαν την προκληση να δουν ολα τα “Μ αντικειμενα” σε μια βραδια.. αυτο ονομαστηκε Μαραθωνιος Messier…
Εχω ακουσει πως παλιοτερα στην Μακεδονια καποιοι ελληνες ερασιτεχνες εκαναν εναν τετοιο Μαραθωνιο (ας γραψει σχετικα καποιος φιλος εαν γνωριζει). Το 2007 ηρθε η σειρα της νοτιας Ελλαδας, τα γεγονοτα εκτυλιχθηκαν οπως τα εξιστορω.
Υστερα απο συνεννοηση με το Θαναση (Ιανο) απο Σπαρτη και την Κατερινα απο Αθηνα οριστικοποιηθηκε ως τοπος για τον μαραθωνιο Messier 2007 η τοποθεσια βορεια απο το Τουριστικο Ταυγετου.
Αφου παρελαβα την Κατερινα απο το ΚΤΕΛ της Καλαματας ανηφορισαμε στο Τουριστικο Ταυγετου. Μετα απο λιγο εφτασε και ο Θανασης χαιρετισμοι τακτοποιηση στα δωματια και μια συντομη βολτα να βρουμε το καταλληλο σημειο για παρατηρηση. Ενα πλατωμα 3 περιπου χιλιομετρα βορεια ηταν οτι επρεπε. Οριζοντας 360 μοιρες και αρκετος χωρος για παρκαρισμα αυτοκινητων και τοποθετηση τηλεσκοπιων. Το δικο μου 8″ f/4.5 dob, το 10″ f/4.8 skywatcher dob του Θαναση και τα 10×40 κυαλια μου ηταν ετοιμοπολεμα.
Επιστροφη στην βαση μας και καφεδακι καθοτι ο ουρανος εδειχνε εντελως συννεφιασμενος. Καπου καπου εβγαινα εξω και κοιταζα προς τα πανω 8 και κατι διαπιστωσα πως ο ουρανος εντελως ξαφνικα ηταν πεντακαθαρος… μπηκα μεσα ουρλιαζοντας ξεκιναμε!!!
Ντυσιμο γρηγορα γρηγορα στα ζεστα και αμεση εξορμηση στο σημειο παρατηρησης. Στο μεταξυ ενσωματωθηκε και ο φιλος Παναγιωτης απο Καλαματα που νομιζοντας πως ο καιρος θα ειναι ακαταλληλος ηρθε ελαφρα ντυμενος. Στησαμε τα τηλεσκοπια ενω η πρωτη ομαδα αντικειμενων του μαραθωνιου επεφτε ηδη επικινδυνα χαμηλα. Πανικος!!!!!!
Πρωτος στοχος Μ77 στο Κητος στοχευση με quickfinder και νατο στο πεδιο! Ο λαμπρος πυρηνας του γαλαξια τον εκανε ευκολα ορατο, ωρα 20:33 ο μαραθωνιος ειχε ξεκινησει! Δευτερος στοχος το Μ74 στους Ιχθεις πολυ δυσκολο δανειζομαι το 10″ του Θαναση βρισκω τον γαλαξια, ενα κατι παραπανω απο το τιποτα στοπ πεδιο μια αδιορατη λαμψη ορατη με κινηση του σωληνα επιβεβαιαωση απο τον Παναγιωτη και καταχωριση απο την ακουραστη … γραμματεα μας Κατερινα που κατεγραφε τους στοχους και επιβεβαιωνε κοιταζοντας απο τον προσοφθαλμιο. M31,32,110 στην Ανδρομεδα και υστερα Μ33 ορατο εντελως οριακα με το 8″ f/4.5 ο Θανασης καθυστερει και αποτυχαινει να βρει το Μ33 που εχει πεσει ηδη χαμηλα και επηρεαζεται απο την φωτορυπανση της Καλαματας.
Τα πρωτα δυσκολα αντικειμενα εφυγαν σιγα σιγα ανεβαινουμε προς τα πανω και τελειωνουμε το πρωτο γκρουπ με το Μ79 στον Λαγωο ωρα 20:57 που επεφτε χαμηλα… ανασα.. παρα τα δυσκολα τα βγαλαμε περα… στον μαραθωνιο Messier δεν υπαρχει «ζεσταμα» απαιτειται εκινηση με γερο «σπριντ» αν δεν θελει κανεις να χασει καποια απο τα πρωτα αντικειμενα στο λυκοφως.Ειχα παρει φορα ενα ενα ανεφερα τα αντικειμενα και την ωρα το ιδιο και ο Θανασης η Κατερινα κατεγραφε, μερικοι σταθμοι:
21:12 Μ35 στους Διδυμους, 21:38 Μ65-66 στον Λεοντα, 21:55 Μ51 στους Θηρευτικους Κυνες….
Ξαφνικα φωτα απο ενα αμαξι και φωνες Σπαρτιατες ! Καλαματιανοι!!! Ηταν η γνωριμη φωνη του φιλου Τακη (dark nebula) που με τον spartiatis ηρθαν να μας βρουν. Χαιρετηθηκαμε και εστησαν και αυτοι το τηλεσκοπιο τους
Τελικα ωρα 22:26 στοχευση στο μεσο της νοητης γραμμης ε Παρθενου – β Λεοντα και το ζευγος των φωτεινων γαλαξιων Μ84-Μ86 ηταν στο πεδιο του 18mm Meade SWA.. αρχιζε η σαρωση της περιοχης Παρθενου – Κομης. Με την βοηθεια λεπτομερων χαρτων και αντικατασταση των αστροαλματων με … γαλαξιοαλματα αποπεδιο σε πεδιο εγινε γρηγορα και αποφασιστικα!
Ωρα 22:43 χωρις βιασυνη τελειωσε η σαρωση με την καταγραφη του Μ99 στην Κομη της Βερενικης.
Σαρωση των γαλαξιων Μ61 και Μ49 και τελος καταγραφη των Μ68, Μ83 στην Υδρα ωρα 22:57.
Απογραφη μεχρι στιγμης 69 αντικειμενα αλλα 41 και τελος… ωρα για καποια χαλαρωση καταγραφη Μ13 Μ92 και Μ5 πριν τα μεσανυχτα και μαζεμα ζεστασιας στο αυτοκινητο.. ηταν απαραιτητη….

Messier Marathon Man!

Ο Παναγιωτης απο Καλαματα και οι φιλοι απο την Σπαρτη εφυγαν αφου μας χαιρετησαν μειναμε η αρχικη ομαδα των τριων αποφασισμενων για ολα!!!
Μετα το διαλλειμα ωρα 00:40 το Μ57 μολις φαινοταν πανω απο το βουνο καταγραφη και συνεχεια! Περασμα σιγα σιγα σε Οφιουχο Σκορπιο και τελος Τοξοτη… πρωτο αντικειμενο στον Τοξοτη το ανοιχτο σμηνος Μ23 ωρα 03:15… σαρωση των γνωριμων καλοκαιρινων Μ8, Μ20,Μ22 …..εως το Μ55 ωρα 4:58 οπως εσκαζε πανω απο τον οριζοντα.. ενα πρωινο πουλι τιτιβισε καπου μακρια, η αυγη δεν θα αργουσε, πανω στο χορταρι ελαμπαν μικροσκοπικοι κρυσταλλοι παγου…….. ηταν η ωρα για την τελικη αναμετρηση στα συνορα του Τοξοτη, στον Υδροχοο και τελος στην απολυτη προκληση: το Μ30 στον Αιγοκερω.
Ας δουμε τι εγινε: 05:03 Μ75 στα συνορα Τοξοτη Αιγοκερω νατο στο πεδιο, ωρα 05:20 αναζητηση του μικροσκοπικου σφαιρωτου Μ72 και του μικροαστερισμου – ψευδοσμηνους Μ73, τιποτα! Αδυνατο να βρεθουν με το 8″ δανειζομαι το τηλεσκοπιο του Θαναση και εντοπιζω την θεση τους με τον τηλεσκοπικο ερευνητη.. Μ72 νατο στο μεσο του πεδιου μια μικροσκοπικη μπαλιτσα λιγο πιο πανω ενα αστροαλματακι στη θεση του Μ73 νατα 4 αστερακια στο πεδιο οπως ειναι κοντα κοντα δινουν την ψευδαισθηση νεφελωματος.. ο Θανασης επιβεβαιωνει την παρατηρηση. Στοχευω το Μ2 ηδη ορατο στον ερευνητη παει και αυτο, ωρα 5:27 ο ουρανος εχει φωτισει πισω στο δικο μου τηλεσκοπιο παρατηρω παλι το Μ2 και βρισκω γρηγορα γρηγορα και το Μ15 με καταλευκο πυρηνα σε σκουρο μπλε φοντο ωρα 5:30, εχει φωτισει πια… στοχευση στη θεση του Μ30 δεν διακρινονται αστρα ο α Αιγοκερω ειναι ψηλα αλλα ο ουρανος φωτισμενος το Μ30 ειναι αδυνατο… μπλε λουλακι πεδιο στον προσοφθαλμιο GAME OVER…….
Ο πρωτος μαραθωνιος Messier νοτιας Ελλαδας ολοκληρωθηκε με απολυτη επιτυχια!
Τελικες επιδοσεις:
Γιωργος Κορωνης 109 αντικειμενα
Θανασης Δουβρης 108 αντικειμενα
Κατερινα Τσιοδουλου 217 αντικειμενα (τα εβλεπε εις διπλουν για επιβεβαιωση και καταγραφη, της ειμαστε καταυποχρεωμενοι!!! )

Παρασκευή, Απρίλιος 6, 2007 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | Σχολιάστε

Και 1 και 2 και 3 και 4 πλανητικά νεφελώματα

Πάντα εύρισκα γοητευτικά τα πλανητικά νεφελώματα… αυτά τα αστρικά σάβανα που τυλίγουν τα άστρα στις τελευταίες τους αναλαμπές…. Μια ματιά στο δαχτυλίδι Μ57 στην Λύρα ηταν αρκετή για να επέλθει το «κόλλημα». Τα πλανητικά νεφελώματα ερχονται σε διαστάσεις, σχήματα και λαμπρότητες για όλα τα γούστα.

Από μικρά αστρικά σχεδον στον προσοφθάλμιο εως τεράστια και αμυδρά που η παρατήρησή τους είναι πρόκληση ακόμα και για μεγάλα τηλεσκόπια.

Το σαββατόβραδο που μας πέρασε ο καιρός ήταν καλός η παρέα των αστροπαρατηρητών (Παναγιώτης, Παναγιώτης, Μιχάλης και ο υποφαινόμενος) συναντήθηκε στο γνωστο σημείο και ξεκίνησε για το ορεινό χωριο του Άκοβου Αρκαδίας.

Μαζί μας τρια τηλεσκόπια dobsonian: το 10″ του ενος Παναγιώτη, το 8″ του δευτερου Παναγιώτη και το 8″ ιδιοκατασκευή του υποφαινόμενου.

Αφού φτάσαμε και στήσαμε την .. συστοιχία στον τόπο παρατήρησης ξεκινήσαμε. Απο το μαγευτικό νεφελωμα του Ωρίωνα στο γειτονικό Μ78 και από κει σάρωση γαλαξιών στον Λέοντα και στον Μικρό Λέοντα.

Είδα πως ο αστερισμός του Λύγκα ήταν ψηλά, ο ουρανός καλός και οι συνθήκες κατάλληλες για «χτύπημα» ενος δύσκολου στόχου.

Πλανητικό νεφέλωμα PK 164 +31.1 με φαινομενη διάμετρο 6′ 40″ και μέγεθος 14 (!!!), φωτογραφικό μάλλον, το οπτικό φαντάζομαι γύρω στο 12.

Ο Koenig 24mm (μεγέθυνση 50x) με ενα φιλτρο O-III τοποθετήθηκε στο 10″ του Παναγιώτη και με τον ερευνητή φωτεινής κηλίδας το τηλεσκόπιο στράφηκε στη θέση που ηταν σημειωμένο στο χάρτη το νεφέλωμα. Αρχικά τίποτε στο πεδίο.. μικρές κινήσεις του τηλεσκοπίου σκούπισμα και νάτο!! Ένας μεγάλος αμυδρός δίσκος. Άλλος ένας δύσκολος στόχος είχε επιτευχθεί!!!

Μεθυσμένος από την επιτυχία τοποθέτησα τον Koenig στο 8″ τηλεσκόπιό μου και στόχευσα την θέση του PK 164 +31.1.. ΝΑΙ! Ήταν εκεί! Πολύ αμυδρό αλλά ορατό και με το 8″. Με το άναμα του κόκκινου φακού για να συμβουλετώ τον χάρτη χανόταν για λίγο…

Η όρεξη είχε ανοίξει και χτυπήθηκαν άλλα τρία πλανητικα νεφελώματα.

NGC1360  στην Κάμινο, μεγάλο ωωειδές εύκολα ορατο χωρίς φίλτρο.. ο κεντρικός αστέρας 9 μεγεθος εύκολος! Πιστεύω πως αν ήταν σε άλλον αστερισμό αυτο το πλανητικό νεφέλωμα θα ήταν περισσότερο γνωστό.

Πιο κει στον Ηριδανό το μικρό και λαμπρό δισκάκι του NGC1535.. όμορφο με γαλαζωπή απόχρωση…

Η ώρα ειχε πια περάσει, η αρχη του τεράστιου αστρισμού της ‘Υδρας είχε σηκωθει ψηλά και το τηλεσκόπιο στόχευσε στο νεφέλωμα NGC3242 γνωστό με το ψευδώνυμο «φάντασμα του Δία» επειδή μοιάζει πραγματικά με μια αμυδρότερη εκδοση του πλανήτη αυτού. Ωραίο και αρκετά μεγάλο…. το απολαύσαμε και μεζέψαμε σιγά σιγά τον εξοπλισμό μας….

Τα πλανητικά νεφελώματα μας είχαν αποκαλύψει λίγη απο την λεπτεπίλεπτη ομορφιά τους……

Δευτέρα, Ιανουαρίου 22, 2007 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | 7 Σχόλια

Μιά γλυκειά χειμωνιάτικη βραδιά

Φαντάζει σχήμα οξύμωρο ο τίτλος αλλά είναι ταιριαστός με τον ανοιξιάτικο καιρο του φετεινού χειμώνα. Η γλυκειά για τα δεδομένα της εποχής βραδιά μερικές μέρες πριν ηταν ευκαιρία για παρατήρηση.

Αποφασισαμε με τον φιλο και συμπαρατηρητη Παναγιωτη να παμε στο σπιτι του επισης φιλου Αντωνη που ειναι σε σκοτεινο μερος 30 χιλιομετρα απο την Καλαματα. Η αγροικια ειναι πετροχτιστη και δεν διαθετει ηλεκτρικο ρευμα. Οταν φτασαμε ο ουρανος εδειχνε να εχει αχλυ κι ετσι το ριξαμε στην μουσικη (μπουζουκι και κιθαρα) και στην δοκιμη σπιτικου κρασιου αριστης ποιοτητας.
Ομως ενα ελαφρυ βοριαδακι πηρε την αχλυ μακρια και ο γαλαξιας εμφανιστηκε, αμεσως τυλιχτηκαμε στα ζεστα και βγηκαμε για παρατηρηση.

Ο ουρανός καθάρισε

 Πρωτος στοχος το μεγαλο και αμυδρο πλανητικο νεφελωμα Μεδουσα (Abel 21) εντοπιστηκε οχι δυσκολα με το 10″ dob και εναν προσοθφαλμιο Koenig 25mm με φιλτρο O-III. Το νεφελωμα του Ωριωνα μεγαλοπρεπες με τον Nagler 11mm και τα 6 αστρα ορατα! Η νυχτα εδειχνε να γινεται ολο και πιο καλη. Μια γρηγορη ματια με το φιλτρο H-beta στο νεφελωμα κεφαλη ιππου το οποιο ηταν αμυδρα ορατο. Ειναι το τεστ για την διαυγεια του ουρανου πια με το H-beta. Στη συνεχεια μια βουτια στα νοτια στον αστερισμο της Περιστερας. Ο γαλαξιας NGC1808 ευκολος αρκετα λαμπρος και παραδιπλα ο κυριος στοχος μας το σφαιρωτο NGC1851 λαμπρο με σχεδον αστρικο πυρηνα ισα που διασπωταν με περιφερειακη οραση … αν ηταν λιγο πιο ψηλα θα ηταν εντυπωσιακο! Καλυτερο απο το πολυ γνωστο Μ79!
Μια σταση στον μεταβλητο αστερα R Leporis τον οποιο εντοπισαμε απλως σκουπιζοντας την περιοχη του. Ειναι ΚΟΚΚΙΝΟΣ! Ενα ρουμπινι σε πεδιο με λευκα αστερακια. Δειτε τον, αξιζει τον κοπο!
Μετα στο μεγαλοπρεπες νεφελωμα της Ροζετας που ηταν ευκολα ορατο με φιλτρο O-III, πιο κει το γνωστο μεταβλητης λαμπροτητας νεφελωμα NGC2261 πιο πανω το σμηνος “Χριστουγεννιατικο δενδρο” NGC2264 και παραδιπλα το νεφελωμα NGC2245.
Μια σταση στον ωραιο διπλο αστερα ζ Καρκινου απο κει στον γαλαξια “αδραχτι” NGC3115 στον Εξαντα και μετα στο λαιμο του Λεοντα στην ομαδα γαλαξιων του NGC3190. Σταση στον λαμπρο NGC2903 (πως και ξεφυγε στον Messier;) και τελος της βραδιας με παρατηρηση του μαγευτικου Κρονου.

Ατενίζοντας

Ηταν μια ωραια βραδια και ειδαμε καποια αντικειμενα για πρωτη φορα. Ευχαριστησαμε τον φιλο Αντωνη για την φιλοξενια και υποσχεθηκαμε να ξαναπαμε για παρατηρηση με την πρωτη ευκαιρια!

Σάββατο, Ιανουαρίου 20, 2007 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | 7 Σχόλια