Ερασιτεχνική αστρονομία

Το blog ενός αστροπαρατηρητή

Requiem για ένα φίλο…

Ήταν 1983 όταν αγόρασα το πρώτο μου σοβαρό τηλεσκόπιο ένα διοπτρικό Vixen 80mm f/11.4 και τότε ήμουν ο μόνος που ήξερα με αστρονομικό τηλεσκόπιο. Το κατάστημα που το αγόρασα μου έδωσε μερικά τηλέφωνα και άλλων πελατών του που αγόρασαν τηλεσκόπια πήρα ένα στην τύχη. Ο κ. … ; Μάλιστα ποιος είναι; Απάντησε μια ανδρική φωνή, συστήθηκα και είπα πως βρήκα το τηλέφωνο του άνδρα που ήταν στην άλλη άκρη της γραμμής. Ανtαλλάξαμε διευθύνσεις και ξεκίνησε μια αλληλογραφία. Παρατηρήσεις, αστροφωτογραφίες, τραβηγμένες μέσα από την Αθήνα μάλιστα, σκέψεις για την ερασιτεχνική αστρονομία.

Πέρασαν οι μήνες και ένα σαββατοκύριακο σαν σήμερα, στις 30 Μάρτη του 1984 ανέβηκα στην Αθήνα και πήγα στο σπίτι του άγνωστου από κοντά μέχρι τότε φίλου μου. Χαιρετηθήκαμε και μου έδειξε το πορτοκαλί του Celestron 8 όνειρο άπιαστο για μένα τότε. Μου είπε για την AAVSO και τους μεταβλητούς αστέρες και ανεβήκαμε στην ταράτσα της μονοκατοικίας του στο Μοσχάτο να παρατηρήσουμε με το Celestron… Τότε μου φάνηκε πολύ φωτεινός ο ουρανός της Αθήνας, που να φανταζόμουν 18 χρονο παιδί πόσο  χειρότερα θα ήταν μετά δύο δεκαετίες…

Τα χρόνια πέρασαν γράφτηκα και εγώ στην AAVSO ύστερα από την προτροπή του φίλου μου. Συναντηθήκαμε και άλλες φορές.

Η ζωή μας απομάκρυνε, μπήκα στο πανεπιστήμιο, σπουδές, ο φίλος μου παντρεύτηκε (ήταν και αρκετά μεγαλύτερός μου) κάπου χαθήκαμε… 

Πήρα κάποτε τηλέφωνο σπίτι του μετά από μεγάλο διάστημα δεν απαντούσε κανείς… Ξαναπήρα τα ίδια… Δεν ήξερα τι να υποθέσω ώσπου μια μέρα φαντάρος πια στο στρατό διαβάζοντας ένα περιοδικό είχε ένα μικρό αφιέρωμα στον άξιο ερασιτέχνη αστρονόμο που δεν ήταν πια κοντά μας για περισσότερο από ένα χρόνο…

Ήταν ένα σοκ για μένα… δάκρυσα… τηλεφώνησα στο συντάκτη του άρθρου και έμαθα λεπτομέρειες για το πως ο φίλος μου έφυγε από τη ζωή τόσο πρόωρα…

Όταν μίλησα στο συνέδριο ερασιτεχνικής αστρονομίας αναφέρθηκα στο φίλο που δεν είναι πια κοντά μας… ήταν νομίζω ο μεγάλος απών…

Να είσα καλά φίλε εκεί πάνω δίπλα στα άστρα που τόσο πολύ αγάπησες… Τα αρχικά σου στην AAVSO υπάρχουν και κάπου κάπου βλέπω τις παρατηρήσεις που έστελνες τότε τη μακρινή πια δεκαετία του 80. Τους χάρτες μεταβλητών που μου είχες δώσει να φωτοτυπήσω με τις σημειώσεις και  τους κύκλους με τα πεδία των προσοφθαλμίων που είχες χαράξει επάνω τους να ‘σαι σίγουρος δεν θα τους πετάξω ποτέ….

Κυριακή, Μαρτίου 30, 2008 Posted by | Uncategorized | , | 7 Σχόλια

Φετιχισμός (Questar 3.5″)

Όχι το blog μου δεν έγινε ακατάλληλο για ανηλίκους… Μιλάω για ένα απόλυτο τηλεσκόπιο φετίχ. Το μικροσκοπικό Questar 3.5″. Ένα κομψοτέχνημα μηχανικής και οπτικής τελειότητας! Είχα την τύχη να χρησιμοποιήσω τα δύο Questar του Πανεπιστημίου της Πάτρας όπου σπούδαζα. Έμεινα με ανοιχτό το στόμα από την οπτική και μηχανική ποιότητα των δύο αυτών μικρών τηλεσκοπίων.  Καμμία σχέση με μικρά φτηνά πλαστικά γκατζετάκια που παριστάνουν πως είναι τηλεσκόπια προσπαθώντας να το μιμηθούν. Φυσικά δεν το καταφέρνουν με τίποτα!

Questar

Πάνω από πέντε δεκαετίες το μικρό αυτό τηλεσκόπιο έχει χαρίσει αναρίθμητες ώρες παρατήρησης στους κατόχους του. Η τιμή του είναι απαγορευτική αλλά ποτέ δεν ξέρεις… Πάντα θέλω να αποκτήσω ένα. Ίσως κάποτε το όνειρό μου για το απόλυτο αστρονομικό φετίχ να πραγματοποιηθεί. Μέχρι τότε το απολαμβάνω σε φωτογραφίες και ζηλεύω τους τυχερούς κατόχους του…

Questar

Σάββατο, Μαρτίου 15, 2008 Posted by | Uncategorized | , | 1 σχόλιο

Ο Κρόνος στο θαμπόγυαλο

Η φωτογράφηση των πλανητών ήταν μια φοβερά δύσκολη υπόθεση. Οι μικροί τους δίσκοι χρειάζονταν τεράστια μεγέθυνση για να έχουν ικανοποιητικές διαστάσεις στο αρνητικό. Η κλασσική μέθοδος ήταν να την επιτυγχάνουμε με προσοφθάλμια προβολή. Ένας μικρός σωλήνας πίσω από τον προσοφθάλμιο και τοποθέτηση της φωτογραφικής μηχανής στο πίσω μέρος του. Έτσι επιτυγχάνονταν το ικανοποιητικό μέγεθος του ειδώλου στο αρνητικό. Όμως παραμόνευαν οι δυσκολίες… Οι χρόνοι έκθεσης ήταν μεγάλοι και η θάλασσα από αέρα που περιβάλλει τον πλανήτη μας θόλωνε τα είδωλα με τις συνεχείς σχεδόν αναταράξεις της. Οι φωτογραφίες στις περισσότερες των περιπτώσεων ήταν απογοητευτικές. Ο αστροφωτογράφος τράβαγε ένα ολόκληρο φιλμ προσευχόμενος να έχει 2-3 καλές φωτογραφίες. Με την έλευση της ψηφιακής τεχνολογίας το πρόβλημα λύθηκε με τη λήψη βίντεο και επίθεση των καλύτερων εικόνων. Μικρά τηλεσκόπια έβγαζαν φωτογραφίες που δεν μπορούσαν να βγάλουν ούτε αστεροσκοπεία μερικά χρόνια πριν…

Πρέπει κανείς να δοκιμάσει την παλιά τεχνική για να εκτιμήσει τις φωτογραφίες πλανητών που βλέπει σε παλιά βιβλία.

Τις προάλλες παρατηρούσα τον Κρόνο με τους δακτυλίους του να κλείνουν σιγά σιγά πια. Σκέφτηκα να δοκιμάσω την παλιά τεχνική… Η Nikon F-801 είχε μια στάση ακόμα στο φιλμ. Η διάταξη προσοφθάλμιας προβολής για το παλιό διοπτρικό Vixen 80mm f/11.4 ετοιμάστηκε. Στόχευση του Κρόνου… το είδωλό του στο θαμπόγυαλο της μηχανής αμυδρό, η εστίαση δύσκολη σε εστιακό λόγο f/100. Εστίαση σε διπλανό αστέρι.. αργή και προσεκτική κι ύστερα στόχευση του Κρόνου πάλι.  Το τηλεσκόπιο ζυγίστηκε σωστά για το πρόσθετο βάρος η οδήγηση ελέγχθηκε και η μαύρη κάρτα μπήκε μπροστά στο φακό. Πάτημα του ηλεκτρονικού ντεκλανσέρ στο «Β» μερικά δευτερόλεπτα  να καταλαγιάσουν οι όποιοι κραδασμοί και αφαίρεση της μαύρης κάρτας. Μέτρημα από μνήμης 1000 και 1, 1000 και 2… έως 1000 και 8. Οκτώ μακρόσυρτα δευτερόλεπτα. Επανατοποθέτηση της κάρτας μπροστά στο φακό και κλείσιμο του κλείστρου. Το αποτέλεσμα την άλλη μέρα που εμφάνισα το φιλμ. Ανάμεσα στις οικογενειακές φωτογραφίες και στα τοπία ένα μικρό είδωλο του άρχοντα των δαχτυλιδιών. 

Ο Κρόνος σε φιλμ

Μερικά χρόνια πριν θα θεωρούνταν αρκετά καλή φωτογραφία όχι πια σήμερα, μια μικρή webcam την ξεπερνάει εύκολα. Όμως είναι όμορφο να δοκιμάζεις τις μεθόδους των περασμένων γενεών… να βλέπεις τον Κρόνο στο θαμπόγυαλο

Τετάρτη, Μαρτίου 12, 2008 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | , , | 1 σχόλιο

Στη σκιά του φεγγαριού

Ήταν 29 Απρίλη του 1976 μια όμορφη ανοιξιάτικη μέρα μέσα στις διακοπές του Πάσχα. Ένα 10 χρονο αγόρι περπάταγε στους δρόμους της Αθήνας κρατώντας το χέρι του πατέρα του. Ήταν μεσημεράκι όμως το φως της ημέρας έμοιαζε απογευματινό.

«Μπαμπά συμβαίνει κάτι περίεργο σήμερα;» τον ρώτησε. «Είναι έκλειψη ηλίου» απάντησε ο πατέρας του. «Το φεγγάρι μπαίνει μπροστά από τον ήλιο και τον κρύβει. Αν είσαι τυχερός και είσαι κάτω από τη σκιά του τότε για λίγο η μέρα γίνεται νύχτα». Μετά από λίγο σπίτι με ένα κομμάτι τζάμι μαυρισμένο στη φλόγα ενός κεριού πατέρας και γιος κοίταζαν μαζί τον ήλιο με ένα κομμάτι του να λείπει «δαγκωμένο» από τη σελήνη. Στο όμορφο νησί της Σαντορίνης η έκλειψη ήταν δακτυλιοειδής με τη σιλουέτα της αρχόντισας της νύχτας να διαγράφεται πάνω στον άρχοντα της μέρας καθώς αυτή ήταν μακριά από τη γη μας.

Τα χρόνια πέρασαν το αγόρι εκείνο έγινε άνδρας, τα μαλλιά του πατέρα του τα κάλυψαν τα χιόνια, αλλά πάντα είχε την εικόνα εκείνη με τον ήλιο μισοσκεπασμένο από τη σελήνη χαραγμένη στο μυαλό του.

29 Μάρτη του 2006 τριάντα χρόνια μετά στο πανέμορφο Καστελλόριζο το παιδί του 1976 άνδρας πια, είδε την ολική έκλειψη… Tον ήλιο να μικραίνει να μένει μια μικροσκοπική φλούδα, τη λάμψη του «διαμαντένιου δαχτυλιδιού» να αστράφτει κι ύστερα τη σκιά του φεγγαριού να περνάει σαν σίφουνας κάνοντας καταμεσήμερο τη νύχτα να κερδίζει τη μέρα. Στη θέση του ήλιου ήταν ένας  μαύρος κύκλος με το μεγαλόπρεπο ηλιακό στέμμα γύρω του ενώ το τοπίο περιβάλλονταν από ένα απαλό σούρουπο με χρώμα ώχρας.

Έκλειψη 2006

Μετά από λίγα λεπτά ο άρχοντας της μέρας ξαναγύρισε. Ο άνδρας είχε λουστεί στη σκιά του φεγγαριού κάτι που ίσως να  μην του ξανασυμβεί ποτέ όσο ζει. Πατέρα σε ευχαριστώ ψιθύρισε, τα μάτια του ήταν υγρά…

Τετάρτη, Μαρτίου 5, 2008 Posted by | Σκέψεις... | , , , | 3 Σχόλια