Ερασιτεχνική αστρονομία

Το blog ενός αστροπαρατηρητή

Γνωρίζοντας τον Ερμή

Ο Ερμής είναι ο πιο κοντινός πλανήτης στον ήλιο. Γνωστός ήδη από την αρχαιότητα αλλά δύσκολα παρατηρήσιμος λίγο πρίν την ανατολή ή λίγο μετά τη δύση του ηλίου.

Θυμάμαι μικρός όταν διάβαζα για τους πλανήτες και ο Ερμής δεν ήταν στη λίστα αυτών που είχα παρατηρήσει…

Στη βιβλιοθήκη της Καλαμάτας είχα βρει το καταπληκτικό για την εποχή του «Σύμπαν» που είχε εκτενές άθρο για τον Ερμή και σκίτσα από παρατηρήσεις του με τηλεσκόπια καθώς και τον κλασσικό χάρτη του Αντωνιάδη.

Ο χάρτης του Αντωνιάδη

Θέλησα να τον παρατηρήσω αλλά δυστυχώς δεν ήξερα πότε και που να κοιτάξω. Σε αντίθεση με τους Αφροδίτη, Άρη, Δία και Κρόνο ο Ερμής δεν είναι ούτε υπερβολικά λαμπρός ούτε ορατός αργά τη νύχτα ώστε να εντοπιστεί εύκολα.

Τα χρόνια πέρασαν και το 1983 απέκτησα το πρώτο σοβαρό μου τηλεσκόπιο ένα διοπτρικό Vixen 80mm f/11.4.

Είχα ήδη κάνει πολλές παρατηρήσεις με το εν λόγω τηλεσκόπιο αλλά ο Ερμής μου έλειπε.

Τότε τον Ιανουάριο του 1984 αγόρασα το πρώτο μου αστρονομικό περιοδικό το «Astronomy» και ανάμεσα στα άλλα έδειχνε σε σχηματική αναπαράσταση του ουρανού στις αρχές του μήνα την Αφροδίτη και λίγο πιο κάτω τον Δία και τον Ερμή στον πρωινό ουρανό λίγο πριν την ανατολή του ηλίου.

Ξύπνησα νωρίς και έστησα το τηλεσκόπιο στο μπαλκόνι μου η Αφροδίτη ήταν ψηλά λίγο πιο κάτω ο Δίας αλλά ο Ερμής κρύβονταν από το απέναντι βουνό… μερικά λεπτά αγωνίας ώσπου ξεπρόβαλλε ένα αστεράκι πρώτου μεγέθους επιτέλους ο Ερμής. Παρατήρησα με την καρδιά να τρέμει από το τηλεσκόπιο και είδα πως ήταν σε φάση μηνίσκου

Επιτέλους ο Ερμής είχε κατακτηθεί. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς εντόπισα με κυάλια τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα. Ο  Πλούτωνας έπρεπε να  περιμένει αρκετά χρόνια ακόμα.

Με τα χρόνια έκανα κι άλλες πολλές παρατηρήσεις του Ερμή με εκείνη την πρώτη να ξεχωρίζει μαζί με  τη διάβασή του μπροστά από τον ήλιο στις 7/5/2003 η οποία έγινε με το ίδιο τηλεσκόπιο και προσοφθάλμιο που είχε γίνει και η πρώτη!

Ο Ερμής παρότι είναι πλανήτης του οποίου φαίνεται η επιφάνειά του ελάχιστα ήταν γνωστά γι αυτόν παρότι είναι και σχετικά κοντά στη Γη.

Για πολλές δεκαετίες επικρατούσε η αντίληψη πως στρέφει μονίμως το ένα ημισφαίριο στον Ήλιο όπως είχε υποστηρίξει ο Schiaparelli και ο Αντωνιάδης.

Έπρεπε να ρθει η δεκαετία του 60 και οι πρώτες παρατηρήσεις με ραντάρ για να βρεθεί ο σωστός χρόνος περιστροφής του πλανήτη.

Ωστόσο οι γνώσεις μας γι αυτόν παρέμεναν έξαιρετικά φτωχές ώσπου το 1974-75 το Mariner 10 έστειλε τις πρώτες φωτοραφίες από της επιφάνειάς του από μικρή απόστση. Ένας κόσμος νεκρός κατάσπαρτος από κρατήρες που την ημέρα ψήνεται από τον ήλιο και τη νύχτα βυθίζεται στο παγωμένο σκοτάδι…

Από τότε μέχρι πριν μερικές  μέρες καμμία διαστημοσυσκευή δεν είχε πλησιάσει τον Ερμή ξανά και ο Mariner 10 είχε φωτογραφίσει περίπου την μισή του επιφάνεια.

Στις 14/1/2008 το Messnger έκανε την πρώτη από τις 3 διαβάσεις (flyby 1) από τον Ερμή πριν τεθεί σε τροχιά γύρω από αυτόν το 2011 και τον μελετήσει εξονυχιστικά.

Ο Ερμής από το Messnger

Ο Ερμής δεν είναι  πια ο παραμελημένος από την έρευνα πλανήτης. Κάποια από τα μυστικά του θα αποκαλυφθούν… και όσο για μας τους ερασιτέχνες αστρονόμους όταν διακρίνουμε στον προσοφθάλμιο τη φάση του και υποψιαζόμαστε κάποια σημάδια στην επιφάνειά του, όπως οι προκάτοχοί μας περισσότερο από έναν αιώνα πριν, ας αναλογιστούμε πόσο έχουν αυξηθεί οι γνώσεις μας για το ηλιακό μας σύστημα με την κάθε γενιά να βάζει το μικρό της λιθαράκι…

Advertisements

Πέμπτη, Ιανουαρίου 17, 2008 - Posted by | Σκέψεις...

7 Σχόλια »

  1. Γιώργο, ευχαριστούμε γι αυτή την εξαιρετική παρουσίαση. Η παρατήρηση του πλανήτη Ερμή, σχεδόν για όλους τους ερασιτέχνες αστρονόμους που είναι στα πρώτα τους βήματα και όχι μόνο, είναι μια μεγάλη πρόκληση.
    Εγώ, μιας και δεν παρατηρώ πολύ συχνά τους πλανήτες, αξιώθηκα να τον παρατηρήσω για πρώτη φορά, μόλις πριν από δέκα χρόνια και αυτό επειδή είχε τύχει να στήσω νωρίς το τηλεσκόπιο περιμένοντας να νυχτώσει…

    Σχόλιο από Ιανός | Πέμπτη, Ιανουαρίου 17, 2008 | Απάντηση

  2. Γιώργο,πάντα έχεις κάτι νά μάς βάζεις σέ σκέψεις καί πειρασμό.Μεταφέρης τό «μεράκι» σου καί σέ άλλους πολύ όμορφα.Νά είσαι καλά,καί ευχαριστώ, γιά τήν μετάδοση τών γνώσεων.

    Σχόλιο από SEVAX | Πέμπτη, Ιανουαρίου 17, 2008 | Απάντηση

  3. Θεωρώ πως είστε εξαιρετικά προνομιούχοι εσείς που έχετε ασχοληθεί και ξέρετε τόσα για τ’ αστέρια.

    Προχθές έβλεπα έναν γνωστό σχηματισμό που εμφανίζεται κάποιες φορές όταν έχει ξαστεριά, αλλά ποτέ δεν κατάφερα να μάθω ποιος ή ποιοι είναι…
    Σε θυμήθηκα.
    Θα μπορούσα άραγε να σου ζωγραφίσω την θέση των αστεριών και να καταλάβεις για να μου πείς;

    Σχόλιο από Κυκλοδίωκτον | Πέμπτη, Ιανουαρίου 31, 2008 | Απάντηση

  4. Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια αγαπητή φίλη. Φυσικά και μπορείς!

    Σχόλιο από starobserver | Πέμπτη, Ιανουαρίου 31, 2008 | Απάντηση

  5. Ταξίδι στ’ άστρα. Τα τηλεσκόπια δείχνουν πιο κοντά. Οι σκέψεις είναι αυτές που ξεμακραίνουν όμως…Αυτές πώς τις παρατηρεί κανείς άραγε; :))

    Σχόλιο από Νεράιδα της βροχής | Τετάρτη, Φεβρουαρίου 6, 2008 | Απάντηση

  6. Ελα ρε Γιώργο.Χαθήκαμε.Πάντα μ αρέσει να διαβάζω όταν αναπολείς τις παλιές σου εμπειρίες.Βλέπω πως εκείνες τις εποχές ακόμη κ για να δεις τον Ερμή έπρεπε να βρεις το κατάλληλο περιοδικό.Σήμερα τα έχουμε όλα στα χέρια μας μ ένα κλικ γι αυτό κ δεν τα εκτιμάμε.

    Σχόλιο από filiatra | Παρασκευή, Φεβρουαρίου 15, 2008 | Απάντηση

  7. Γιώργο, ζω στην Αθήνα. Άστρα δεν κυττάζω γιατί δεν «υπάρχουν». Έχουν χαθεί για μένα από τα φώτα της πόλης μα και γιατί τρέχω. Τρέχω μονίμως με σκυμμένο το κεφάλι για να προλάβω (Τι? Ούτε κι εγώ ξέρω … μάλλον τη ζωή που περνάει και χάνεται). Σπάνια κυττάω μόνο την πανσέληνο, και όταν με πιάνει το … ποιητικό μου την Αφροδίτη, τη μόνη που μπορώ να διακρίνω αμέσως και χωρίς κόπο. Μπήκα σήμερα τυχαία εδώ, και .. διακτινίσθηκα. Δες εσύ τα άστρα για εμάς, και «κρέμασέ τα» εδώ, να θωρούμε κι ημείς οι αόμματοι. 🙂

    Σχόλιο από Κυμοθόη | Σάββατο, Φεβρουαρίου 23, 2008 | Απάντηση


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: