Ερασιτεχνική αστρονομία

Το blog ενός αστροπαρατηρητή

Γνωρίζοντας τον Ερμή

Ο Ερμής είναι ο πιο κοντινός πλανήτης στον ήλιο. Γνωστός ήδη από την αρχαιότητα αλλά δύσκολα παρατηρήσιμος λίγο πρίν την ανατολή ή λίγο μετά τη δύση του ηλίου.

Θυμάμαι μικρός όταν διάβαζα για τους πλανήτες και ο Ερμής δεν ήταν στη λίστα αυτών που είχα παρατηρήσει…

Στη βιβλιοθήκη της Καλαμάτας είχα βρει το καταπληκτικό για την εποχή του «Σύμπαν» που είχε εκτενές άθρο για τον Ερμή και σκίτσα από παρατηρήσεις του με τηλεσκόπια καθώς και τον κλασσικό χάρτη του Αντωνιάδη.

Ο χάρτης του Αντωνιάδη

Θέλησα να τον παρατηρήσω αλλά δυστυχώς δεν ήξερα πότε και που να κοιτάξω. Σε αντίθεση με τους Αφροδίτη, Άρη, Δία και Κρόνο ο Ερμής δεν είναι ούτε υπερβολικά λαμπρός ούτε ορατός αργά τη νύχτα ώστε να εντοπιστεί εύκολα.

Τα χρόνια πέρασαν και το 1983 απέκτησα το πρώτο σοβαρό μου τηλεσκόπιο ένα διοπτρικό Vixen 80mm f/11.4.

Είχα ήδη κάνει πολλές παρατηρήσεις με το εν λόγω τηλεσκόπιο αλλά ο Ερμής μου έλειπε.

Τότε τον Ιανουάριο του 1984 αγόρασα το πρώτο μου αστρονομικό περιοδικό το «Astronomy» και ανάμεσα στα άλλα έδειχνε σε σχηματική αναπαράσταση του ουρανού στις αρχές του μήνα την Αφροδίτη και λίγο πιο κάτω τον Δία και τον Ερμή στον πρωινό ουρανό λίγο πριν την ανατολή του ηλίου.

Ξύπνησα νωρίς και έστησα το τηλεσκόπιο στο μπαλκόνι μου η Αφροδίτη ήταν ψηλά λίγο πιο κάτω ο Δίας αλλά ο Ερμής κρύβονταν από το απέναντι βουνό… μερικά λεπτά αγωνίας ώσπου ξεπρόβαλλε ένα αστεράκι πρώτου μεγέθους επιτέλους ο Ερμής. Παρατήρησα με την καρδιά να τρέμει από το τηλεσκόπιο και είδα πως ήταν σε φάση μηνίσκου

Επιτέλους ο Ερμής είχε κατακτηθεί. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς εντόπισα με κυάλια τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα. Ο  Πλούτωνας έπρεπε να  περιμένει αρκετά χρόνια ακόμα.

Με τα χρόνια έκανα κι άλλες πολλές παρατηρήσεις του Ερμή με εκείνη την πρώτη να ξεχωρίζει μαζί με  τη διάβασή του μπροστά από τον ήλιο στις 7/5/2003 η οποία έγινε με το ίδιο τηλεσκόπιο και προσοφθάλμιο που είχε γίνει και η πρώτη!

Ο Ερμής παρότι είναι πλανήτης του οποίου φαίνεται η επιφάνειά του ελάχιστα ήταν γνωστά γι αυτόν παρότι είναι και σχετικά κοντά στη Γη.

Για πολλές δεκαετίες επικρατούσε η αντίληψη πως στρέφει μονίμως το ένα ημισφαίριο στον Ήλιο όπως είχε υποστηρίξει ο Schiaparelli και ο Αντωνιάδης.

Έπρεπε να ρθει η δεκαετία του 60 και οι πρώτες παρατηρήσεις με ραντάρ για να βρεθεί ο σωστός χρόνος περιστροφής του πλανήτη.

Ωστόσο οι γνώσεις μας γι αυτόν παρέμεναν έξαιρετικά φτωχές ώσπου το 1974-75 το Mariner 10 έστειλε τις πρώτες φωτοραφίες από της επιφάνειάς του από μικρή απόστση. Ένας κόσμος νεκρός κατάσπαρτος από κρατήρες που την ημέρα ψήνεται από τον ήλιο και τη νύχτα βυθίζεται στο παγωμένο σκοτάδι…

Από τότε μέχρι πριν μερικές  μέρες καμμία διαστημοσυσκευή δεν είχε πλησιάσει τον Ερμή ξανά και ο Mariner 10 είχε φωτογραφίσει περίπου την μισή του επιφάνεια.

Στις 14/1/2008 το Messnger έκανε την πρώτη από τις 3 διαβάσεις (flyby 1) από τον Ερμή πριν τεθεί σε τροχιά γύρω από αυτόν το 2011 και τον μελετήσει εξονυχιστικά.

Ο Ερμής από το Messnger

Ο Ερμής δεν είναι  πια ο παραμελημένος από την έρευνα πλανήτης. Κάποια από τα μυστικά του θα αποκαλυφθούν… και όσο για μας τους ερασιτέχνες αστρονόμους όταν διακρίνουμε στον προσοφθάλμιο τη φάση του και υποψιαζόμαστε κάποια σημάδια στην επιφάνειά του, όπως οι προκάτοχοί μας περισσότερο από έναν αιώνα πριν, ας αναλογιστούμε πόσο έχουν αυξηθεί οι γνώσεις μας για το ηλιακό μας σύστημα με την κάθε γενιά να βάζει το μικρό της λιθαράκι…

Πέμπτη, Ιανουαρίου 17, 2008 Posted by | Σκέψεις... | 7 Σχόλια