Ερασιτεχνική αστρονομία

Το blog ενός αστροπαρατηρητή

Και 1 και 2 και 3 και 4 πλανητικά νεφελώματα

Πάντα εύρισκα γοητευτικά τα πλανητικά νεφελώματα… αυτά τα αστρικά σάβανα που τυλίγουν τα άστρα στις τελευταίες τους αναλαμπές…. Μια ματιά στο δαχτυλίδι Μ57 στην Λύρα ηταν αρκετή για να επέλθει το «κόλλημα». Τα πλανητικά νεφελώματα ερχονται σε διαστάσεις, σχήματα και λαμπρότητες για όλα τα γούστα.

Από μικρά αστρικά σχεδον στον προσοφθάλμιο εως τεράστια και αμυδρά που η παρατήρησή τους είναι πρόκληση ακόμα και για μεγάλα τηλεσκόπια.

Το σαββατόβραδο που μας πέρασε ο καιρός ήταν καλός η παρέα των αστροπαρατηρητών (Παναγιώτης, Παναγιώτης, Μιχάλης και ο υποφαινόμενος) συναντήθηκε στο γνωστο σημείο και ξεκίνησε για το ορεινό χωριο του Άκοβου Αρκαδίας.

Μαζί μας τρια τηλεσκόπια dobsonian: το 10″ του ενος Παναγιώτη, το 8″ του δευτερου Παναγιώτη και το 8″ ιδιοκατασκευή του υποφαινόμενου.

Αφού φτάσαμε και στήσαμε την .. συστοιχία στον τόπο παρατήρησης ξεκινήσαμε. Απο το μαγευτικό νεφελωμα του Ωρίωνα στο γειτονικό Μ78 και από κει σάρωση γαλαξιών στον Λέοντα και στον Μικρό Λέοντα.

Είδα πως ο αστερισμός του Λύγκα ήταν ψηλά, ο ουρανός καλός και οι συνθήκες κατάλληλες για «χτύπημα» ενος δύσκολου στόχου.

Πλανητικό νεφέλωμα PK 164 +31.1 με φαινομενη διάμετρο 6′ 40″ και μέγεθος 14 (!!!), φωτογραφικό μάλλον, το οπτικό φαντάζομαι γύρω στο 12.

Ο Koenig 24mm (μεγέθυνση 50x) με ενα φιλτρο O-III τοποθετήθηκε στο 10″ του Παναγιώτη και με τον ερευνητή φωτεινής κηλίδας το τηλεσκόπιο στράφηκε στη θέση που ηταν σημειωμένο στο χάρτη το νεφέλωμα. Αρχικά τίποτε στο πεδίο.. μικρές κινήσεις του τηλεσκοπίου σκούπισμα και νάτο!! Ένας μεγάλος αμυδρός δίσκος. Άλλος ένας δύσκολος στόχος είχε επιτευχθεί!!!

Μεθυσμένος από την επιτυχία τοποθέτησα τον Koenig στο 8″ τηλεσκόπιό μου και στόχευσα την θέση του PK 164 +31.1.. ΝΑΙ! Ήταν εκεί! Πολύ αμυδρό αλλά ορατό και με το 8″. Με το άναμα του κόκκινου φακού για να συμβουλετώ τον χάρτη χανόταν για λίγο…

Η όρεξη είχε ανοίξει και χτυπήθηκαν άλλα τρία πλανητικα νεφελώματα.

NGC1360  στην Κάμινο, μεγάλο ωωειδές εύκολα ορατο χωρίς φίλτρο.. ο κεντρικός αστέρας 9 μεγεθος εύκολος! Πιστεύω πως αν ήταν σε άλλον αστερισμό αυτο το πλανητικό νεφέλωμα θα ήταν περισσότερο γνωστό.

Πιο κει στον Ηριδανό το μικρό και λαμπρό δισκάκι του NGC1535.. όμορφο με γαλαζωπή απόχρωση…

Η ώρα ειχε πια περάσει, η αρχη του τεράστιου αστρισμού της ‘Υδρας είχε σηκωθει ψηλά και το τηλεσκόπιο στόχευσε στο νεφέλωμα NGC3242 γνωστό με το ψευδώνυμο «φάντασμα του Δία» επειδή μοιάζει πραγματικά με μια αμυδρότερη εκδοση του πλανήτη αυτού. Ωραίο και αρκετά μεγάλο…. το απολαύσαμε και μεζέψαμε σιγά σιγά τον εξοπλισμό μας….

Τα πλανητικά νεφελώματα μας είχαν αποκαλύψει λίγη απο την λεπτεπίλεπτη ομορφιά τους……

Δευτέρα, Ιανουαρίου 22, 2007 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | 7 Σχόλια

Φως που ρυπαίνει

Το θεμα της φωτορυπανσης ειναι ηδη πολυ σοβαρο… ουτε σε βουνο με την παρεα σου μπορεις να δεις ανενοχλητα τον ουρανο πια..
Απο το τουριστικο στον Ταυγετο για παραδειγμα δυο τεραστιοι θολοι φωτος απο την Καλαματα και την Σπαρτη ξεπλενουν μεγαλα κοματια του ουρανου. Ολο αυτο ειναι αχρηστο φως και σπαταλη ενεργειας.
Η παρατηρηση του ουρανου απο την απαρχη της ανθρωποτητας εκανε τον ανθρωπο (η λεξη προερχεται απο το ανω θρωσκων) να αναρωτηθει και να ψαξει, αρχικα μεσω της δεισιδαιμονιας και του θειου και αργοτερα μεσω της επιστημης, απαντησεις σε ερωτηματα για το συμπαν και την φυση.
Περα απο τα οσα ακουστηκαν για την σπαταλη ενεργειας το κιτς και ακαλαισθητο του υπερβολικου φωτος η θεαση του νυχτερινου ουρανου ειναι τμημα της πολιτιστικης κληρονομιας μας και δεν ειναι διαπραγματευσιμη.
 

Εδω και ενα μηνα γνωστο κλαμπ της πολης καθε σαββατοκυριακο φωτιζει τον ουρανο με μια φωτεινη δεσμη που παρεμποδιζει την παρατηρηση του ουρανου και αποτελει αισθητικη ρυπανση και οχληση για ολη την πολη, για να μην πουμε για ολη την Μεσσηνια. Ο υποφαινομενος τον εχει δει απο τον Ακοβο Αρκαδιας, αποσταση 20 χιλιομετρων σε ευθεια γραμμη, να φτανει σε υψος 30 μοιρες απο τον οριζοντα.. απλη τριγωνομετρια δειχνει πως το πραγματικο υψος της φωτεινης δεσμης ειναι 10-11 χλμ περιπου!
Η αδρανεια τον αρμοδιων αρχων που δεν βαζουν τελος σε αυτη την αηδιαστικη και ενοχλητικη για τους πολιτες βλαχογκλαμουρια ειναι εξοργιστικη!

Φωτορύπανση

Αναρωτιεμαι αν εβαζα εγω ο απλος πολιτης εναν τετοιο προβολεα στο μπαλκονι μου ποσο χρονο θα επαιρνε να μου τον κλεισουν οι αρχες και με το δικιο τους.
Να μην πουμε για τα γηπεδα 5×5 που η φωταψια τους ειναι ορατη απο ολη την πολη .. μηπως θα πρεπε να θεσπιστει κανονισμος να παυει η λειτουργια των προβολεων τους απο μια ωρα και μετα; Οι περιοικοι δεν μπορουν να ησυχασουν…
Οι προβολεις αλογονου για επιγραφες εχουν παρει επισης διαστασεις μαστιγας. Αρκει μια βολτα στη νεα εισοδο με το αμαξι για να διαπιστωσει κανεις πως οι προβολεις επιγραφων διαφορων επιχειρησεων τυφλωνουν τους οδηγους και υπαρχει κινδυνος σοβαρων ατυχηματων.
Καταστημα εστιασης στο κεντρο της πολης λουζει με χιλιαδες βατ εκτυφλωτικου φωτισμου τους πελατες του αλλα και τους πελατες διπλανων καφε…και αλλα πολλα παραδειγματα μπορουν να παρατεθουν ολοι σιγουρα ξερουμε και καποιο…
Η φωτορυπανση και σπαταλη ενεργειας εξ αιτιας αυτων των προβολεων ειναι τεραστια.
Ας πουμε ενα ηχηρο οχι στην φωτορυπανση και ενα ναι στο σωστο και απαραιτητο φωτισμο που ειναι καλαισθητος, φιλικος στο περιβαλλον, και συντελει στην ασφαλεια ολων μας και στην εξοικονομιση πολυτιμης ενεργειας!

Σάββατο, Ιανουαρίου 20, 2007 Posted by | Σκέψεις... | 7 Σχόλια

Μιά γλυκειά χειμωνιάτικη βραδιά

Φαντάζει σχήμα οξύμωρο ο τίτλος αλλά είναι ταιριαστός με τον ανοιξιάτικο καιρο του φετεινού χειμώνα. Η γλυκειά για τα δεδομένα της εποχής βραδιά μερικές μέρες πριν ηταν ευκαιρία για παρατήρηση.

Αποφασισαμε με τον φιλο και συμπαρατηρητη Παναγιωτη να παμε στο σπιτι του επισης φιλου Αντωνη που ειναι σε σκοτεινο μερος 30 χιλιομετρα απο την Καλαματα. Η αγροικια ειναι πετροχτιστη και δεν διαθετει ηλεκτρικο ρευμα. Οταν φτασαμε ο ουρανος εδειχνε να εχει αχλυ κι ετσι το ριξαμε στην μουσικη (μπουζουκι και κιθαρα) και στην δοκιμη σπιτικου κρασιου αριστης ποιοτητας.
Ομως ενα ελαφρυ βοριαδακι πηρε την αχλυ μακρια και ο γαλαξιας εμφανιστηκε, αμεσως τυλιχτηκαμε στα ζεστα και βγηκαμε για παρατηρηση.

Ο ουρανός καθάρισε

 Πρωτος στοχος το μεγαλο και αμυδρο πλανητικο νεφελωμα Μεδουσα (Abel 21) εντοπιστηκε οχι δυσκολα με το 10″ dob και εναν προσοθφαλμιο Koenig 25mm με φιλτρο O-III. Το νεφελωμα του Ωριωνα μεγαλοπρεπες με τον Nagler 11mm και τα 6 αστρα ορατα! Η νυχτα εδειχνε να γινεται ολο και πιο καλη. Μια γρηγορη ματια με το φιλτρο H-beta στο νεφελωμα κεφαλη ιππου το οποιο ηταν αμυδρα ορατο. Ειναι το τεστ για την διαυγεια του ουρανου πια με το H-beta. Στη συνεχεια μια βουτια στα νοτια στον αστερισμο της Περιστερας. Ο γαλαξιας NGC1808 ευκολος αρκετα λαμπρος και παραδιπλα ο κυριος στοχος μας το σφαιρωτο NGC1851 λαμπρο με σχεδον αστρικο πυρηνα ισα που διασπωταν με περιφερειακη οραση … αν ηταν λιγο πιο ψηλα θα ηταν εντυπωσιακο! Καλυτερο απο το πολυ γνωστο Μ79!
Μια σταση στον μεταβλητο αστερα R Leporis τον οποιο εντοπισαμε απλως σκουπιζοντας την περιοχη του. Ειναι ΚΟΚΚΙΝΟΣ! Ενα ρουμπινι σε πεδιο με λευκα αστερακια. Δειτε τον, αξιζει τον κοπο!
Μετα στο μεγαλοπρεπες νεφελωμα της Ροζετας που ηταν ευκολα ορατο με φιλτρο O-III, πιο κει το γνωστο μεταβλητης λαμπροτητας νεφελωμα NGC2261 πιο πανω το σμηνος “Χριστουγεννιατικο δενδρο” NGC2264 και παραδιπλα το νεφελωμα NGC2245.
Μια σταση στον ωραιο διπλο αστερα ζ Καρκινου απο κει στον γαλαξια “αδραχτι” NGC3115 στον Εξαντα και μετα στο λαιμο του Λεοντα στην ομαδα γαλαξιων του NGC3190. Σταση στον λαμπρο NGC2903 (πως και ξεφυγε στον Messier;) και τελος της βραδιας με παρατηρηση του μαγευτικου Κρονου.

Ατενίζοντας

Ηταν μια ωραια βραδια και ειδαμε καποια αντικειμενα για πρωτη φορα. Ευχαριστησαμε τον φιλο Αντωνη για την φιλοξενια και υποσχεθηκαμε να ξαναπαμε για παρατηρηση με την πρωτη ευκαιρια!

Σάββατο, Ιανουαρίου 20, 2007 Posted by | Αστρονομικές παρατηρήσεις | 7 Σχόλια